Copy
21 maart 2017 | Editie 24 | Kunst

“I was born a bitch.
I was born a painter.” 

Frida Kahlo

'Karin Bloemen bezingt ‘t zo mooi: “In de chaos wordt de ware kunst geboren”.' Acht uur lang zitten op een stoel en geen andere handelingen uitvoeren. Dat is kunst, de kunst van Lisette Ros. En ondanks dat mensen het misschien niet meteen begrijpen dient het wel een doel. Ons wijzen op alledaagse ingesleten gewoontes die we niet meer waarnemen. 
'Alles waarvan de maker zegt: "dit is van mij, dit is wie ik ben", is kunst.' Haar tekeningen zijn kleurrijk en ogen heel vrolijk, maar ze zijn zeker niet alleen een leuke opfleuring van deze Titty. Met de in het oog springende illustratie stelt de Rotterdamse Xaviera Althena maatschappelijke problemen aan de kaak en zet ons aan na te denken over onze visie hierop. 
Lotte Dale
Elke week een ander thema, elke week een nieuwe foto van Lotte Dale. Deze week: Kunst

Woman. Als je leven een blank canvas is, op het moment dat je wordt geboren en je dus alle kleuren van de regenboog bezit om het een leven lang mee te versieren, wat prijkt er dan 70 jaar later aan een spijker aan je muur? Een grijs gebied van comfort zone en conformeren aan maatschappelijk bedachten doelen? Of een explosie van alle tinten die op aard te vinden zijn, omdat je eerst van alles moet proeven voor je je richting kunt bepalen? Want in het centrum van de alledaagse wervelwind zien we misschien niet hoe lang we blijven werken met dezelfde kleur. Hoe alle opties op het ons palet langzaam mengen tot eentonige tevredenheid.
We pakken alle kleuren waarvan we weten dat het past, waarvan we weten dat ze nu voldoen. Gespiegeld aan de praatjes en de plaatjes van alles wat ons omringt. Tekenen we dikke lijnen, dan weer dun. Wordt wit op zwart een potpourri van multiculturaliteit. Dus welke kleur ben jij? Teken daarmee de glooiende lijnen die ons maken wie we zijn. Want jij bent de beste muze voor je eigen schilderij.   
'Karin Bloemen bezingt ‘t zo mooi: “In de chaos wordt de ware kunst geboren”.'

To clarify: Lisette is not a ‘Nuon’ employee, and does not work in an office prijkt er boven een foto op haar website waar we Lisette in een nietszeggend kantoortje onderuitgezakt op haar stoel zien zitten.  Haar voeten, gestoken in signature witte sportsokken en zwarte slippers zijn stevig tegen de muur gepland.  Het strakke schaatspak waarin ze zich voor de gelegenheid heeft gehuld heeft Nuon reclames all over.

Maar dat is Lisette Ros dus allemaal niet. Ze is een critical performance artist en is haar eigen kunstwerk. Ze speelt met haar werk in op thema’s waar we elke dag mee te maken, hebben zonder het te realiseren. En confronteert ons op die manier ook met onze eigen angsten.

TheTittyMag: Hoe definieer jij kunst?
Lisette Ros: Dat is lastig, want de term kunst is heel breed. Voor mij is kunst het visualiseren en uiten van mijn kijk op de wereld. Dus in het algemeen iets doen met je visie. Vaak is dit maatschappelijk gerelateerd.
Het woord kunst hangt wel meteen zo’n pretentieuze connotatie aan wat ik doe. En daar gaat het denk ik ook mis. Kunst is er om te delen, om te laten zien. Maar als we het kunst noemen maken we het minder laagdrempelig voor mensen. Ze durven er niet heen of zich er niet mee in te laten. Ik behandel in mijn werk juist heel veel alledaagse zaken, de meest banale handelingen. Dingen waar we niet meer bij stilstaan dat we die doen zoals zitten of het gebruiken van je stem. Daar kan iedereen zich wel in herkennen.

TTM: Is kunst altijd maatschappelijk gerelateerd?
LR: Nee, dat hoeft het niet altijd. Ik vond de pop in het Stedelijk Museum daar een goed voorbeeld van. Er was geen diepere laag, dat respecteer ik en ik kan daar ook wel geïnspireerd door raken. Ik kan dat alleen zelf niet, werk maken zonder boodschap. Mijn werk is iets explosiefs, een gevoel wat naar buiten moet. Vaak begint het met iets dat me irriteert of iets dat me opvalt bij andere mensen. Er is alleen een grens aan de kritische blik die ik op dingen kan werpen, ondanks dat dat echt de spil van mijn werk, als het gaat om de commerciële waarde van je kunst en de acceptatie van die kritische blik binnen de kunstwereld.  Iedere kunstenaar moet uiteindelijk toch nadenken over een verdienmodel. Een artiest als Jeff Koons, die ontzettend veel geld verdient met zijn werk en tegelijkertijd kritiek uit op de maatschappij, doet dit slim. Ik moet zelf hier goed voor waken, dat ik niet te snel smijt het het woord ‘kunst’. Kunst is niet zoiets als een leuke outfit uit de winkels dragen.

TTM: Wat zijn jouw eigen obstakels binnen je werk?
LR: Ik vind het lastig om de balans te vinden tussen geld verdienen en kunst maken. Ik ben nog steeds zoekende naar het juist systeem. Mijn commerciële kunst heb ik nodig om te overleven, al vind ik dat soms wel jammer. Ik blijf wel bij mijn commerciële opdrachten dezelfde stijl hanteren, want ik heb een eigen identiteit en die zie je in al mijn werk terug. Mensen komen vaak naar mijn performances toe, omdat ze me hebben leren kennen op een groter event. Ik heb dus die commerciële kant nodig om mijn eigen werk bekender te maken. Ik vind het soms ook lastig om kritisch naar mijn eigen werk te blijven kijken. Het is een sociaal experiment met mezelf waarin het publiek meekijkt.

To clarify: Lisette is not a ‘Nuon’ employee, and does not work in an office

TTM: Waar focust je huidige project zich op?
LR: Over de blik van de ander op ons zelf. Ik merk dat ik nog zo in een pionierspositie zit, mensen zien nog niet dat wat ik doe kunst is. Ze zien mij dagelijkse handelingen verrichten en snappen de diepere laag niet direct. Ik moet mezelf daarom behoeden om niet af te wijken van mijn originele idee en het visuele de boventoon te laten voeren. Daar heb ik me eerder wel toe laten verleiden. Ik weet dat ik visueel een concept aantrekkelijk kan maken, maar daarmee drijf ik weg van de inhoud en komt de focus te veel op dat visuele aspect te liggen. Ik ben nu dus veel aan het nadenken over mijn huidige werkwijze, dat ik het nu anders doe en  dat ik mezelf moet blijven forceren om dit verder uit te  zoeken.

TTM: Maakt die mening van anderen je onzeker?
LR: Ja, natuurlijk. Je kan je nooit 100% afsluiten voor kritiek. Natuurlijk nemen de zenuwen bij bestaande performances, die ik langer doe, af. Als ik helemaal geen zenuwen heb dan weet ik wel dat er iets mis is, dan heb ik geen passie er meer voor.
Tegenwoordig hebben we zoveel visuele prikkels om ons heen, vooral online, dat een eigen stem vinden en behouden lastig is. Niet alleen voor mij als kunstenaar, maar voor iedereen. Ik zie dat er narcisme schuilt in al die visuele uitingen online en ik denk dat daar een gevoel van onzekerheid onder schuil gaat. We doen er allemaal aan mee en daarmee maken we elkaar, de hele maatschappij, onzeker over onszelf.


TTM: Kan die ontwikkeling stoppen?
LR: Er kan wel meer een rem op worden getrapt, maar alleen door onszelf. Dat hebben we echt  alleen zelf in de hand. We hebben iets ingrijpends nodig om te realiseren dat er verandering nodig is, bijvoorbeeld een depressie of een burn-out. We zijn zo klein als mens, maar we voelen ons zo groot en hebben ook het gevoel dat we groot moeten zijn. We moeten als maatschappij meer zoeken naar de rem.

TTM: Heb jij die zelf?
LR: Ik ben daar naar aan het zoeken. Ik ben daar 1,5 jaar geleden geforceerd mee begonnen door patronen in mijn leven te doorbreken. Ik heb bijvoorbeeld alle meldingen van berichtjes helemaal uitgezet op mijn telefoon. We leven zo in onze telefoon dat we helemaal niet meer om ons heen kijken. Ik kaart dat aan in mijn performances en daardoor ben ik dit ook gaan incorporeren in mijn eigen levensstijl. Ik doe nog maar 1 handeling tegelijkertijd. Niemand focust nog op 1 ding, we zijn constant aan het multitasken en ik vraag me af of we überhaupt nog weten hoe we 1 ding tegelijkertijd kunnen doen. We eten tijdens het TV kijken en zitten dan ook nog eens op onze telefoon. Waarom concentreren we niet meer op die ene handeling die we op dat moment het belangrijkst vinden?


TTM: Moeten we dit niet accepteren als een nieuw levensstijl?
LR: Ik zeg niet dat focussen goed is of multi tasken fout, maar als ik om me heen kijk dan weet ik zeker dat meerdere mensen hier extreem last van gaan krijgen of zelfs al hebben. We zitten in een ontkenningsfase van het effect van al die prikkels op ons lijf. Het onderzoeken van wie je bent en de confrontatie van leegte aangaan, dat moet je durven doen. Ik gebruik ook dagelijks mijn smartphone en ook ik kan niet zonder, maar ik geloof niet dat deze levensstijl de hemel is.

TTM: Denk je dat dit eerst moet ontploffen voor we dat beseffen?
LR: Karin Bloemen zingt dit zo mooi: “In de chaos wordt de ware kunst geboren.” Er is weinig chaos in Nederland en er borrelt wel wat in de politiek en om ons heen, maar ik heb wel zin in wat er nog gaat komen. Veel mensen zijn bang voor een periode met meer reuring, maar ik kan niet wachten. Er moet het een en ander ontploffen om iets te veranderen. We moeten eerst een error krijgen in ons hoofd voor we naar een oplossing gaan zoeken.


TTM: Vind je dit een mooie tijd om kunst te maken?
LR: Ik zeg vaak dat ik te laat ben geboren. Ik had zo graag in de jaren 70/80 willen leven. De rebelsheid voerde zo de boventoon, het was toen overal zichtbaar. Je kon toen gewoon veel meer maken, denk maar aan de tijd van de Provo’s.
Ik heb een keer ‘Paardenkut’ geroepen naar een agent op een paard. Nou, de situatie die volgde was echt een ramp. En ik heb een keer in de cel gezeten, omdat ik m’n string a la de Spice Girls te hoog boven mijn broek had getrokken. Van dat soort dingen moet ik lachen en janken tegelijkertijd. We wonen toch in Amsterdam?? Hoe kan het dat we zo bekrompen zijn geworden?

Wel geeft dit me tegelijkertijd des te meer stof voor mijn werk. De ergernis die dit soort situaties oproepen zijn mijn drive om iets te maken. Als alles zo zou gaan zoals ik wil dan had ik weinig inspiratie. Ik heb woede nodig, dat is mijn creatieve kracht.

TTM: Je observeert, ziet en luistert.. Er is veel gaande in Nederland en de wereld op dit moment. Weet je al wat je hiermee wil gaan doen?
LR: Ik heb al ideeën, er vallen mij dingen op waar ik graag dieper in wil duiken. Zoals het heroveren van de stem, het stemgeluid en de inhoud van een boodschap. Ik wil ook verder met de volgende stap van onze identificatie, elkaar horen en naar elkaar luisteren. Dit is zo relevant in deze tijd, vooral door de politieke en maatschappelijke situatie waarin we verkeren.

TTM: Doen we dat te weinig, elkaar horen en luisteren naar elkaar?
LR: Het kan een interessante contradictie worden. We willen allemaal gehoord worden, maar wat is luisteren nu eigenlijk nog? Ik ben er nog over aan het nadenken, maar er vallen me wel dingen wel op en ik hoor nog veel meer. <

Lisette zit op dit moment opgesloten in Radio 4's De Torenkamer van VondelCS. Daar wordt wekelijks een jonge kunstenaar 'opgesloten' om, niet afgeleid door dagelijkse prikkels, te werken aan een magnum opus. Volg haar hier
'Alles waarvan de maker zegt: "dit is van mij, dit is wie ik ben", is kunst.'
De felgekleurde illustraties die je afgelopen weken in the Titty vond zijn allemaal van haar hand. Maar het is niet alleen leuk om naar te kijken, met haar werk snijdt de Rotterdamse illustrator Xaviera Altena actuele thema’s aan. De doel van haar kunst is om de mensen aan het denken te zetten, maar wat betekenen haar bonte prenten dan voor haar?

TheTittyMag: Wat is kunst voor jou?
Xaviera Altena: Allereerst wil ik zeggen dat ik kunst eigenlijk een moeilijke en soms zelfs zweverige term vind. Het is zo algemeen dat het van alles kan zijn. Maar als ik kunst moet omschrijven is het alles wat je meemaakt op een dag, wat je voelt en wat je ziet. Het is eigenlijk een directe weergave van iemands persoonlijkheid en hoe die persoon de dingen beleeft. Kunstenaars zijn eigenlijk hele gewone mensen, al ze zijn misschien eerder geprikkeld en expressiever. Ik denk dat alle mensen speciaal zijn en een bijzondere visie hebben, dus zijn we allemaal van binnen een beetje een kunstenaar. Het ligt er gewoon aan hoe je jezelf uit.

TTM: Wanneer bestempel je dan iets als kunst?
XA: Iedereen die iets maakt en daarover zegt: "dit is van mij, dit is wie ik ben", dat product, dat noem ik kunst.

TTM: Welk gevoel krijg je bij het creëren van nieuw werk?
XA: Het is super fijn om iets kleurrijks neer te zetten wat laat zien hoe ik me voel over een bepaald onderwerp. Het is al helemaal tof als mensen zichzelf hier vervolgens in herkennen en het delen met anderen. Dan voel ik me trots.
TTM: Denk je dat kunst wordt onderschat en op welke manier?
XA: Jazeker! Op dit moment wordt het door de overheid bijvoorbeeld ernstig onderschat. Met een centrum-rechts kabinet zal er minder aandacht zijn voor kunst en cultuur. Ik denk dat zij ernstige misvattingen hebben over hoe belangrijk het is voor mensen om zich te uiten. Dat uiten deden we al toen we nog in grotten leefden door te tekenen, te dansen, te zingen en muziek te maken. Als mensen zich niet kunnen uiten op een vrije, kunstzinnige manier en daar geen tijd en geld voor wordt vrijgemaakt dan worden emoties opgekropt. Je krijgt dan een depressieve en gestreste samenleving. Dit is trouwens ook gewoon wetenschappelijk aangetoond.


TTM: Hoe ben je zelf ooit begonnen?
XA: Ik wilde al vanaf groep 6 illustrator worden.  Daarvoor denk ik ook al, alleen toen besefte ik nog niet dat je van tekenen je beroep kon maken.Zodra ik doorhad dat ik er 'iets' mee kon doen waarmee ik geld kon verdienen, was het mijn droom. En dat heb ik nooit meer los gelaten!

TTM: Is het lastig om zoiets persoonlijks als jouw eigen tekeningen openbaar te maken?
XA: Ja, het is altijd lastig als je iets maakt waar je blij mee bent, je het vervolgens aan anderen laten zien en je er een bak kritiek op krijgt. Of het nou gegrond is of uit jaloezie, het is altijd even slikken als iemand iets zegt over je persoonlijke werk, waar je veel tijd en energie in hebt gestoken.
TTM: Hoe heb jij je eigen stijl ontwikkeld?
XA: Dat is gewoon over tijd geworden wat het nu is. Ik vind dat lastig precies uit te leggen. Het is natuurlijk zo gegroeid. Deze stijl is nu mijn stijl, maar naarmate ik blijf tekenen zal het met mee ontwikkelen als mens en wie weet ziet het er daarom over 5 jaar heel anders uit.

TTM: Heb je ooit getwijfeld over je eigen kunnen?
XA: Natuurlijk! Ik denk dat iedereen die kunst maakt af en toe twijfelt aan zijn of haar eigen kunnen. Dat is menselijk en heel normaal. De vraag is alleen of je durft door te zetten, door de zure appel heen  durft te bijten. Het kaf scheidt zich op die manier natuurlijk van het koren.

TTM: Kijk je tegen iemand op?
XA: Als illustrator vind ik Sara Andreasson heel erg tof en ook Laura Callaghan vind ik enorm goed. Zij zijn echt super toegwijd en dat waardeer ik enorm. Ook hebben ze een enorme fanbase, op een dag hoop ik net zo’n status te hebben als zij. Maar ik heb ook idolen buiten mijn werkgebied, ik vind powervrouwen zoals Beyonce, Santigold en Robyn echt enorm vet! Oe, en ook Sophia Amoruso, zij is de oprichtster van Nasty Gal en #girlboss en echt een grote inspiratiebron voor mij.

TTM: Waar zie je jezelf over 5 jaar?
XA: Full-time tekenend in mijn eigen studio! Met allerlei hele toffe opdrachten en samenwerkingen. Af en toe een mooie reis ergens heen. En een hondje waarmee ik lekker kan gaan wandelen. 
<
De broer van Roos
pArtyst

          art
is           
        part
of           
          party

 
There is more where this came from! 
In Gedichten van de broer van Roos. Die vind je hier.  
Iedere week The Tittymag in je mailbox? Dat kan! Meld je aan op thetittymag.com. Heb je op- en aanmerkingen, ideeen, inspiratie en wil je graag bijdragen aan The Tittymag? Mail ons dan op thetittymag@gmail.com. 

Deze nieuwsbrief is samengesteld door Cathelijne Blok, Lotte Dale, Fannie van Holsteijn en Lizette Pellikaan. We willen Olivier van Kuyen, Raymond van Mil,  Xaviera Althena, Lisette Ros en Tim Hofman duizend maal danken voor hun hulp om deze vierentwintigste editie zo awesome te maken. 
Copyright © 2017 TheTittyMag, All rights reserved.


Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list

Email Marketing Powered by Mailchimp