Copy
11 april 2017 | Editie 27 | Waarheid

“The truth isn't always beauty, but the hunger for it is.” 
Nadine Gordimer

"Ik durf dit trouwens bijna niet hardop te zeggen." Objectieve waarheid bestaat niet, zegt hoofdredacteur van de VARAgids Cecile Koekkoek, dus moeten journalisten volgens haar het genuanceerde plaatje durven schetsen in plaats van de extreme meningen tegenover elkaar te zetten voor ons amusement. 
Hun propaganda ligt misschien dichterbij de waarheid dan we denken. De nieuwsberichten die ons bereiken vanuit Noord-korea ontvangen we hier onder veel honend gelach, maar oud Pyongyang correspondent en onderzoekster Jean Lee zegt dat we de bizarre berichten misschien eens als waarheid moeten gaan lezen...
Lotte Dale
Elke week een ander thema, elke week een nieuwe foto van Lotte Dale. Deze week: Waarheid


Woman. Welke kleur heeft gras? Groen. Geen twijfel over mogelijk. Nou ja, als het heel warm is geweest en je vergeten bent te sproeien misschien wel bruin. Maar bruin is bruin en groen is groen. Toch? Misschien zie jij groen wel zoals je beste vriendin paars ziet. We zullen het alleen nooit weten. Want ooit leerde jullie allebei dat gras groen is. En heet paars in jouw hoofd misschien wel groen. Maar welke kleur is dan het gras? Groen! Dat is toch een feit waar we niet over kunnen twisten? Dat is toch de waarheid?
We hechten zo veel waarde aan objectief, we willen keiharde feiten die niet te weerleggen zijn. Maar zelfs de mensen die de wereld weten te vatten in rekenkundige reeksen zijn maar mensen en misschien zijn zij wel juist de mensen die geel water zien in plaats van blauw. Dus als we al die verschillende blikken, al die verschillende kleuren maken tot een mooie regenboog van verscheidenheid, is dat dan niet gewoon de waarheid? Dat iedereen iets anders ziet en we van al die blikken kunnen leren?
We verstikken ons zelf soms zo met ons gelijk dat we niet zien dat onze waarheid niet toepasbaar is op anderen. Want macht maakt blind maar is geen goed bewijs dat wij het gras groen zien en zij paars.  
"Ik durf dit trouwens bijna niet hardop te zeggen."
Ze is een van de weinige vrouwen die mag aan schuiven aan een talkshowtafel als het over voetbal gaat en aan die tafel valt haar een nieuwe media trend op. Nuance is dood. Extreme meningen creëren de sensatie die verkoopt. Hoofdredacteur van de VARAgids en schrijfster van het boek Mannen met lang haar, Cecile Koekkoek over journalisten die hun mening als waarheid verkopen en dat zelfs zij, als doorgewinterde interviewster, zich soms nog schaamt als ze door moet vragen naar de waarheid. 
TheTittyMag: Hoe belangrijk is de waarheid voor jou?
Cecile Koekkoek: Heel belangrijk. Maar wat me ook begint op te vallen, als ik er bijvoorbeeld een artikel bij pak uit de door mij veelvuldig gelezen Volkskrant, dat het soms met vooringenomenheid geschreven is. Dan zie je de mening van de journalist terug in de keuzes die er zijn gemaakt, maar wordt het gebracht als de objectieve waarheid. Dat bestaat natuurlijk niet, objectieve waarheid. Bijna alle journalisten hebben al een mening voor ze aan een bepaald onderwerp beginnen. Als je daar oplet dan valt dit je steeds meer op.

De vraag voor mij is dan ook: kan je iemand objectief interviewen? Ik weet bijvoorbeeld zelf niet of ik een Thierry Baudet objectief zou kunnen interviewen. Die objectiviteitskwestie is een heel ingewikkeld vraagstuk wat nu erg speelt in de media. Ik  denk dat als je een goed gesprek wil voeren en je je moet afvragen of je vooringenomen bent ten opzichten van je onderwerp, want anders moet je het misschien niet doen of open zijn over je mening zodat de lezer begrijpt waarom het interview vanuit een specifieke hoek belicht wordt.

TTM: Wat is voor jou een goed stuk?
CK: Het moet goed geschreven zijn. Ik heb zelf heel veel interviews gedaan en vroeger deed ik altijd de grote interviews in de VARAgids. Ik dacht altijd dat iedereen dat kon, interviewen. Totdat ik zelf eindredacteur werd en erachter kwam dat er helemaal niet zo veel goede interviewers zijn. Het is alleen heel lastig om te benoemen waar dat in zit. Het heeft denk ik te maken met de juiste tone of voice en of het lekker geschreven is. Veel interviews zijn te braaf en dan zit er geen diepgang in. We hebben in de VARAgids veel artikelen over populaire cultuur zoals films en TV- series, maar onze toegevoegde waarde zit ‘m juist in de geschreven stukken die goed onderbouwd zijn.

TTM: Ben je ergens allergisch voor?
CK: De Telegraaf. De koppen en het tendentieuze van die krant vind ik verschrikkelijk, omdat het mensen aanzet tot ideeën of denkbeelden, die in mijn ogen niet gewenst zijn.
TTM: Heeft dat te maken, omdat je dan een bepaald soort waarheid opdringt als medium?
CK: Ik gaf laatst een gastcollege op mijn oude school en een van die jongens uit die klas, vroeg wat ik vond van reportages van Powned. Hij is een belezen en slimme jongen, die weet dat zij maar een kant van het verhaal belichten. Alleen veel mensen in Nederland weten dat niet en denken dat een nieuwsverhaal in de Telegraaf of op Powned, de juiste en enige waarheid is.

TTM: Kunnen er meerdere waarheden bestaan?
CK: Nee, er is niet maar 1 waarheid.je kan gebeurtenissen van verschillende kanten belichten. Dat is iets waar ik en mijn collega’s automatisch naar opzoek gaan. Ik wil altijd de verschillende kanten van een verhaal horen zodat ik een genuanceerd beeld kan scheppen, maar er zijn nu journalisten die dat niet meer doen. Ik mis dat bijvoorbeeld heel erg in talkshows. Daar zie je de tekortkoming van deze tijd. Ze zetten daar snel twee tegenovergestelde meningen aan tafel. De gasten worden daarop uitgenodigd, omdat dat lekker clasht. Dus als je een te genuanceerde mening hebt dan val je automatisch af als tafelgast, dan ben je niet spannend genoeg.

TTM: Is er dan zoveel veranderd?
CK: In de tijd van Sonja Barend konden we veel meer op zoek naar consensus. Nu zijn we alleen nog maar bezig met scoren en het maken van items die lekker wegkijken, die hoge entertainment waarde. Ik snap het wel, want iedereen wil hoge kijkcijfers, maar daardoor doen we nog maar weinig om de kijker een genuanceerder beeld voor te schotelen.

TTM: Heeft dat met de tijd van nu te maken?
CK: Misschien wel. Het gaat tegenwoordig zo erg om sensatie, dat een genuanceerd verhaal helemaal geen lezers of kijkers meer zal hebben. We leven zo erg in onze bubbel dat we die nuancen niet meer kunnen matchen met ons wereldbeeld. Ik kan me bijvoorbeeld echt niet voorstellen dat mensen niet inzien dat zwarte piet ontzettend racistisch is. Ik kan me er niet meer in verplaatsen omdat ik dat ook niet in mijn directe omgeving vind.
TTM: Zijn we ergens de weg kwijtgeraakt?
CK: Op bepaalde vlakken schieten we door in het links laten liggen van de nuance. Ik vind het bijvoorbeeld belachelijk dat we aan positieve discriminatie doen van de boze witte man. Een serieuze denker wordt heel snel weggezet als links en politiek correct. Talkshows zijn bang om beticht te worden van linksheid, maar niet om rechts te worden gevonden. Het is interessant om te zien dat we positieve discriminatie op het rechtse front toestaan, maar geen ruimte meer bieden aan het linkse front. Ik durf dit trouwens bijna niet hardop te zeggen.

TTM: Waarom niet? Heb je het gevoel dat je beperkt wordt in het vrijelijk delen van je mening?
CK: Als het gaat om de VARAgids niet. Wij maken een blad waarbij dit geen issue is, ook door de onderwerpen die wij behandelen. Maar als ik bijvoorbeeld bij Pauw zou werken zou ik het heel moeilijk vinden om die nuance te zien wegvallen. Ik schreef recent een column  over Anne-Fleur Dekker die bij Pauw kwam vertellen over de bedreiging die zij kreeg nadat ze een stuk publiceerde over Thierry Baudet. In dit gesprek hangt Pauw heel erg naar een kant, dus moest ik hier wel iets over schrijven. Al ben ik nu al bang voor de reacties.

TTM: Is de journalistiek in gevaar?
C: Ik was laatst bij een feestje van Blendle en dan zie ik die fantastische Klöpping daar staan op het podium en dan denk ik: zijn hart lijkt te liggen bij de kwaliteitsjournalistiek, toch gaat zelfs zijn Blendle uiteindelijk uit van kijkcijfer- journalistiek. Ik vind dat je ook mensen moet informeren over dingen die ze misschien minder aanspreken. Er is veel verschraling van het nieuws door de snelheid waarmee het aangeboden moet worden en de scoringsdrift van media. Ik zie veel voorbeelden voorbij komen van neutrale nieuwsfeiten die volledig uit het verband gerukt worden, omdat er gescoord moet worden met een vette kop.

TTM: Vind jij het nog realistisch om van iedere journalist te vragen altijd op zoek te gaan naar de waarheid?
CK: Oe, dat vind ik heel lastig om te zeggen. Ik vind het zelf soms moeilijk om door te vragen naar de waarheid. Bijvoorbeeld als het gaat om iets privés, dan staat het schaamterood me soms op de kaken tijdens een interview. Ik vind het dan echt heel moeilijk om te zeggen dat mensen het toch moeten opbiechten om nieuwswaarde te creëren. Het is tegenwoordig bijna een voorwaarde voor publiciteit om iets bloot te geven in je privéleven. Maar waarom zou je alles moeten vertellen?

TTM: Moeten er dan geheimen blijven bestaan, zelfs als je een publiek figuur bent?
C: Absoluut! Ondanks dat dat voor een publiek persoon veel lastiger is, mogen ook zij natuurlijk persoonlijke geheimen hebben! Iedereen heeft recht op zijn eigen leven.
<
Illustratie door Gerdien van Halteren
"Hun propaganda ligt misschien dichterbij de waarheid dan we denken."

Het volume waarmee de bekende nieuwslezers gehuld in een roze habok, de Noord-Koreaanse traditionele jurk, aankondigt dat er weer een superdeluxe nieuwe kernbom is gefabriceerd die de aartsvijand Amerika in een klap zal vernietigen, bevestigt voor ons alleen maar de ridicuulheid van haar boodschap. Want alle het nieuws dat uit Noord-Korea komt is natuurlijk niet waar, berichtten ze niet een paar jaar geleden dat ze bewijs hadden dat er unicorns hebben geleefd? Zielig dus dat die mensen daar zo’n raar beeld van de wereld voorgeschoteld krijgen.

Maar volgens Jean Lee, oud-correspondent Noord Korea en onderzoeker aan het Wilson Center in Washington D.C., ligt ons beeld van Noord-Korea misschien wel verder van de werkelijkheid dan de propaganda verhalen die ze daar voorgeschoteld krijgen.

“In de westerse wereld nemen we Noord-Korea niet serieus genoeg. We doen alsof het een karikatuur is van zichzelf en zien het als een vorm van entertainment. Maar we moeten ons niet vergissen, het regime is bloedje serieus en heeft best wel wat zwaar geschut achter de hand. Misschien kan je je nog herinneren dat Sony pictures werd aangevallen middels een cyber attack. Niemand dacht dat zij op dat gebied al zo ver ontwikkeld waren.”

In november 2014 werd de film studio Sony pictures gehackt door een groep die zichzelf ‘Guardians of Peace’ noemden. Ze lekte persoonlijke informatie van medewerkers van het bedrijf en eisten dat de firma de film ‘The Interview’ terugtrok. Het is een comedy van Seth Rogen en James Franco, die in de film naar Noord-Korea vertrekken voor een interview met Kim Jong-Un en onder die dekmantel de leider van Noord-Korea proberen te vermoorden.


“Voor de Noord-Koreanen was dit een hele zware belediging en als je er over nadenkt maken we in Hollywood niet snel een film over het ombrengen van een bestaande, levende leider. We bedenken dan vaak een fictief karakter dat er sterk op lijkt, maar Noord-Korea is voor ons zo iets niet echts dat we er niet eens bij stil staan. Maar met hun zware tegenactie lijkt er wel awareness te zijn gecreëerd in het Westen, die Noord-Koreanen berichten misschien wel meer feiten dan we denken.”

Barack Obama waarschuwde president Trump bij zijn aantreden voor het gevaar dat het land vormt voor de VS en gister stuurde deze dan ook een maritieme vloot richting het schiereiland. In de laatste berichtgeving blijkt dat de ontwikkeling van het raket- en het nucleaire programma sneller gaat dan we dachten.

“Noord-Korea is nog steeds in oorlog is met het Zuiden. Ondanks dat de wapenstilstand tussen de twee Korea’s 54 jaar geleden werd gesloten is er in de ogen van de Noord-Koreanen geen vrede. En aangezien de Amerikanen het Zuiden steunden tijdens die oorlog zijn zij een belangrijk doelwit.” zegt Jean. Volgens haar klinkt hun oorlogsretoriek voor ons daarom als propaganda, maar het voor hen is het ook echt de waarheid.

“Natuurlijk is een heel groot deel ook voor de show, bijvoorbeeld die grote militaire parades die ze houden. Dat is om het volk te laten zien dat ze een sterke leider hebben die hen zal beschermen tegen het kwaad en de rest van de wereld dat ze wapens hebben waarmee ze andere landen kunnen doen buigen. Maar we weten nu ook dat de Noord-Koreanen niet heel ver zijn van het bouwen van een nucleair wapen en dan hebben ze groot gelijk als ze zeggen dat dat een krachtig wapen is dat heel veel verwoesting kan veroorzaken. En naar die erkenning zijn ze opzoek. Dat de rest van de wereld de aandacht heeft voor dit kleine, arme landje”

Vandaag reageerde Noord-Korea op de actie van de Trump regering. Ze zeggen dat de president met het sturen van de vloot een vreselijke vergissing begaat en dat ze hun nucleaire focus hebben verlegd van Zuid-Korea naar het Amerikaanse vasteland. Jean vindt het lastig om in te schatten of Kim Jong-Un ook daad bij woord zal voegen, maar feit is wel dat Trump het regime erg teleurgesteld heeft.

“Tijdens zijn campagne campagne zei Trump dat hij wel in gesprek wilde treden met Kim Jong-Un. Die was daar erg door gecharmeerd, want dat voelde als erkenning van de Noord-Koreaanse macht. Ze hoopte heel erg dat Amerika rechtstreeks met hen zou gaan onderhandelen zodra Trump president werd. Maar nu blijkt het tegenovergestelde. Met de harde oorlogstaal die Amerika spreekt heeft de Noord-Koreaanse leiding maar één optie en dat is een signaal terugsturen.
Maar wat dat voor signaal dat gaat zijn, dat weten we niet. Want al die geheimzinnigheid van het regime en alle verwarrende berichten uit het land, maakt ze in onze oog vooral heel raar, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat we nooit precies hebben kunnen achterhalen welke middelen en wapens ze bezitten. Misschien ligt hun message dat ze een nucleaire wereldmacht zijn wel dichterbij de waarheid dan we denken.”
 <

De broer van Roos
WAARHEID

ze vroeg

of haar
waarheid
klopte

of
waar hij 't
verstopte.
 
There is more where this came from! 
In Gedichten van de broer van Roos. Die vind je hier.  
Iedere week The Tittymag in je mailbox? Dat kan! Meld je aan op thetittymag.com. Heb je op- en aanmerkingen, ideeën, inspiratie en wil je graag bijdragen aan The Tittymag? Mail ons dan op thetittymag@gmail.com. 

Deze nieuwsbrief is samengesteld door Cathelijne Blok, Lotte Dale, Fannie van Holsteijn en Lizette Pellikaan. We willen Olivier van Kuyen, Raymond van Mil, Gerdien van Halteren, Jean Lee, Cecile Koekkoek en Tim Hofman duizend maal danken voor hun hulp om deze zevenentwintigste editie zo awesome te maken. 
Copyright © 2017 TheTittyMag, All rights reserved.


Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list

Email Marketing Powered by Mailchimp